**De Nederlandse kenniseconomie pleegt roofbouw op haar
belangrijkste grondstof –de geestelijke gezondheid van werknemers– en hakt
daarmee in de wortels van haar eigen succes. Investeren in ‘mentaal kapitaal’
kan –het land- jaarlijks miljarden euro’s
opleveren ** 1)
Als dat zo
is, dan zou dat onze gemeente mogelijk miljoenen of tonnen kunnen opleveren? En
de diverse organisaties en bedrijven tonnen of tienduizenden euro’s? Toch iets
om “even” in te duiken.
Het gaat
overigens om dubbele winst. Niet alleen verwijst het bovenstaande naar de
“gewone” kansen voor innovatie door het samenstellen van waardeketens, met
mensen, kennis en bedrijvigheid als bouwstenen. Er is nóg een gewin te behalen;
nml. voor de persoon, het bedrijf of de organisatie zélf.
Beweging/sport
is zó goed voor de mens dat iedereen het dagelijks minimaal een uurtje zou
moeten doen 2). Áls er al een 'Haarlemmer olie' zou bestaan voor goede
lichamelijke en geestelijke gezondheid, dan is het dat wel. En het werkt op en
voor alle leeftijden; zelfs wie 'nooit iets gedaan heeft' bemerkt de goede
effecten. Ja, zelfs werkgevers zouden er verstandig aan doen om bijv. fitness
tegen een gereduceerd tarief aan te bieden. Het terugverdieneffect zit 'm in:
minder ziektedagen en betere performance tijdens het werk. Of de kosten
tegen de baten opwegen? Zelf als het maar de helft is van de onderzoekers
beweren, is het een interessante investering 3); ook voor onszelf als individu
overigens!
Al met al is
'gezondheid' een basisgrondstof voor een kennissamenleving; hoe meer geestelijk
en lichamelijk fit, gezond en uitgeslapen iemand is, hoe beter iemand zijn of
haar werk kan doen.
U zij
verwezen naar Mental Capital van Rifka Weehuizen. Moraal van dat verhaal:
-
zo’n 30% van alle zorgkosten is direct of indirect het gevolg van
geestelijke problemen.
-
stress en werkdruk zijn nu goed voor 29% van het ziekteverzuim, en een
derde van de arbeidsongeschiktheid;
-
alleen al Nederland's geestelijke ongezondheid kost de staat 4% van het
BNP, oftewel ca 24 mrd Euro; jaarlijks. Inclusief indirecte kosten, zoals
productiviteitsverlies, liggen de kosten nog veel hoger 1).
Terug naar de
gezonde sport. In eigen kring gebeurd er al veel op de Heuvelrug: er zijn
talloze georganiseerde en ongeorganiseerde sportclubjes en -mogelijkheden in de
gemeente. Maar toch: hoe zijn mensen-jongeren-werknemers-ondernemers te
motiveren en te verleiden om dagelijks een uurtje actief sport te bedrijven?
Hoe is ons huis, kantoor, bedrijf en de werkruimte of de straat zo in te
richten dat het 'sportiever' wordt? Iedereen op een zitbal? Waarom niet?
Ergonomen beweren al sinds jaar en dag dat de secretaresse (m/v) doorgaans een
betere bureaustoel heeft dan 'de baas' (m/v).
Hoe is de
buurt en onze woonkern zo in te richten dat activiteit en bewegen iedereen
uitnodigt? Van kleuter tot vitale senior, ons speels van niveau 'nul' naar
niveau '10' brengt? Voor dat niveau 10 is er al jaarlijks een hardloopmarathon
op de Heuvelrug. En een wandelgebeurtenis op een ander niveau"tje".
Is er een kalender te maken zodat er elke maand iets is; zaalsporten,
buiten-sporten, individuele en teamsporten - rekening houdend met de seizoenen
of met de kalender van onze zustersteden?
|
Sport is gezond, erg gezond! Zó gezond dat het lichaam
er aan moet wennen. Wie lang
niets meer aan sport gedaan heeft, doet er goed aan om de inspanning langzaam
op te bouwen. Twee minuten- vijf minuten - tien minuten - 15 minuten
enzovoort: en gewoon stoppen als het puffen en hijgen wordt. Wie tot een
risicogroep behoort (door overgewicht, diabetis, hartproblemen, of al jaren
niets gedaan heeft) moet natuurlijk even bij de huisarts langs. Dan is meteen
te bespreken welke sporten wel of niet geschikt zijn; hardlopen bij
overgewicht is niet erg slim, bijvooorbeeld. Dan zijn andere activiteiten
beter, om mee te beginnen. |
Gezondheidsuitdagingen
zijn er genoeg voor de toekomst 5); zijn er ook goede voorbeelden?
Ja, de gemeente Rotterdam -de afdeling
Sport en Recreatie- hield op 25
september j.l. een congres voor een smaldeel van haar ambtenaren (Persoonlijke
communicatie). Het onderwerp: Rotterdam als sportstad van de toekomst. Het
huisvesten van grote, (jaarlijkse) internationale competies is voor de stad
interessant. Welke kansen voor mensen voor MKB (mensen, kennis en bedrijven) worden
daar benut? Welke laten ze liggen? Wat valt er te leren van een Rotterdam of
van de steden waarmee onze gemeente een stedenband onderhoudt? Wat zouden de
opties zijn voor de Heuvelrug? Hoe ziet een analyse daarvoor er uit? En is die
methode dan geschikt om er -bij buurgemeenten- mee de boer op te gaan?
En de
provincie Gelderland pakt de koe ook bij de horens: zij wil binnen enkele jaren
tweederde van de inwoners laten sporten (Binnenlands Bestuur, September 16,
2009). Op deze manier wil Gelderland een bijdrage leveren aan de mogelijke
Nederlandse kandidatuur voor de Olympische Spelen van 2016.
Maar ook
dichter bij huis, in de eigen Heuvelrugse organisaties kan aandacht voor
gezondheid, sport en veiligheid/welzijn zichzelf terugverdienen. Bij één, mij bekende
werkgever (niet op de Heuvelrug) bleek
het personeel bij gezondheids-twijfelgevallen, liever naar het werk te
komen dan thuis te blijven. Waarom? Omdat er op het werk een goede BHV
(Bedrijfshulpverlening) en EHBO klaar stond *) als er iets was, en thuis niet
(persoonlijke communicatie met enkele slachtoffers). Beide opleidingen voor BHV
en EHBO kunt u bij uw werkgever volgen.
Kleine goede
voorbeelden misschien maar het telt door de jaren heen wel op. Tel maar eens
uit hoeveel er tot 2020 te verdienen valt als zelfs maar de helft van de
verwachte ‘return of investment’ gehaald wordt. En zonder dat; als sport en
beweging ook de intrede van ouderdomsverschijnselen bij u en mij kan vertragen,
ben ik er voor. Dat betekent immers: langer fit & zelfstandig leven!
=======
*) Met dank
aan de LOTUS-vrijjwilligers die bij EHBO-opleidingen, -herhalingen en
oefeningen waarheidsgetrouw echte slachtoffers naspelen en neerzetten. (zie http://nl.wikipedia.org/wiki/Landelijke_Opleiding_Tot_Uitbeelding_van_Slachtoffers)
1) N.a.v. het
persbericht dat de publicatie ‘Mentaal Kapital’ van Rifka Weehuizen begeleiden.
www.toekomstverkennen.nl/doc/2006/persbericht_20061024.pdf
2) Fitness en
zeer geregelde lichamelijke oefening blijkt –voor alle leeftijden, ziek en
gezond- te functioneren als een ‘Haarlemmer olie’. Dit blijkt uit dit review artikel over ca 100
artikelen over de effecten van lichamelijke oefeningen en fitness; www.sciencedaily.com/releases/1999/02/990223082050.htm.
En
voor de aardigheid slechts een kleine (recente) greep uit media:
3) Wat is de
opbrengst (Return of Investment) van sport of gezondheidsinvesteringen?
4) Voorkomen
is natuurlijk beter dan genezen maar los daarvan moet niet alle heil moet van
‘medicijnen’ verwacht worden, of van de ‘gezondheidsverzekeringen’. Alle nieuwe
uitvindingen en progressie van de medische wetenschap ten spijt, betoogt
Horizonscan-essayist Ron Hendriks in ‘ IJsberenplaag op de Veluwe, essays over
de toekomst’ (www.horizonscan.nl/uploads/File/2068618%20Bw%20def.PDF,
p.207)
1. dat niet
alle nieuwe technologieën voor eenieder ter beschikking zullen komen;
2. wat leidt
tot vermindering van de solidariteit en in het ernstigste geval tot sociale
onrust en politieke instabiliteit.
5) Gezondheidsuitdagingen 2020